De gemiddelde woning in Nederland is 38 jaar oud. Daarvan is 50% gebouwd voor 1970. Het zijn woningen die al lang niet meer voldoen aan de eisen van deze tijd. De vraag naar comfortabele, gezonde en energiezuinige woningen neemt daarentegen sterk toe.
Woningcorporaties zien zich geconfronteerd met een enorme opgave. Het duurzaam renoveren van de bestaande en bewoonde portefeuille is geen gemakkelijke opgave. Kennis is nodig van techniek, subsidiemogelijkheden, wet- en regelgeving verandert continu en hoe om te gaan met de bewoners? Daarnaast zijn flinke investeringen nodig voor deze transitie. Wat is nu de beste aanpak?
Bij de verduurzaming van woningen is het doel minder CO2 uitstoot en een gezond en comfortabel binnenklimaat met een lage energierekening. Dat is maatschappelijk verantwoord en aantrekkelijk voor de bewoners, maar is het financieel ook haalbaar? De benodigde investeringen zijn hoog en de techniek is complexer dan wat we gewend zijn.
Bijscholen
De wet- en regelgeving rondom duurzaam en energiezuinig bouwen en renoveren verandert bovendien regelmatig, waardoor kennis hieromtrent al snel achterhaald is. Blijven bijscholen is noodzakelijk. Zo bezien kan verduurzaming dus erg kostbaar en tijdrovend zijn. En dat terwijl comfort, duurzaamheid en energiezuinigheid de norm zullen worden.
Het is een worsteling: verplichtingen uit akkoorden met overheden, positieve en negatieve prikkels vanuit wet- en regelgeving en een woningvoorraad in bewoonde staat!
De oplossing ligt in een integrale aanpak van verduurzaming en is gebaseerd op de lange termijn. Wat daarvoor nodig is, is kennis van wet- en regelgeving, het inzetten van exploitatieopbrengsten vanuit energiebesparing en energielevering en, niet te vergeten, uitmuntende bewonerscommunicatie.
ESCo
Bij een conventionele aanpak moet de woningcorporatie een aanzienlijke investering doen, zonder dat er sprake is van enige directe vorm van opbrengst waarmee deze investering (deels) kan worden terugverdiend. Echter, door te redeneren vanuit de exploitatiefase en gebruik te maken van de mogelijkheden binnen het nieuwe Woning Waarderings Stelsel (WWS) én door een interne Energy Service Company (ESCo) in te zetten wordt het mogelijk de meerinvesteringen terug te verdienen.
Communicatie
Technisch en bedrijfseconomisch is er een hoop mogelijk, maar als de bewoners niet betrokken worden gaat het alsnog mis. De bewoners moeten dus vanaf het allereerste begin worden meegenomen in het proces om hen te overtuigen van de noodzaak te renoveren. Met heldere en eenduidige communicatie. En in alle eerlijkheid. Van hen zal het renovatieproces veel vragen, maar het voordeel is voor de bewoners uiteindelijk ook het grootst. Als zij dat weten en begrijpen zullen ook zij de voordelen zien, begrip opbrengen en gaan uitkijken naar de nieuwe situatie.
Duurzame renovatie van bestaande woningen blijft een lastige opgave, maar met de staat waarin de huidige woningvoorraad verkeert kunnen we niet anders. Met een integrale aanpak waarin bewonerscommunicatie en kennis van de technische en bedrijfeconomische mogelijkheden worden samengebracht kunnen echter prachtige resultaten worden geboekt. Voor de woningcorporaties en voor de bewoners!
ir. Paul Kengen (Msc) is partner bij Local en houdt zich bezig met renovatie van woningen en duurzame gebouw- en gebiedsgebonden energiebedrijven. Paul is naast zijn werk voor Local ook actief als bestuurder van het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht.
3 vragen aan Jan-Maarten Elias (Unica Ecopower): “Gebruiker belangrijker dan techniek of gebouw zelf”
3 vragen aan...Jones Lang LaSalle: “Gebruikers vinden energiebesparing belangrijker dan energielabel”
3 vragen aan gemeente Almere: "Ambities voor Nobelhorst nog niet waar gemaakt”
3 vragen aan: Guus Berkhout, fondsmanager Triodos Vastgoedfonds
3 vragen aan Eneco…"18 procent gasbesparing bij UNETO-VNI gebouw"
Opinie: Eerst een aangenaam binnenklimaat en dan klimaatadaptatie als bonus
Opinie: Ontwikkelen voor de middelmaat of streven naar een ‘duurzame’ mix?
Column: Zonder klanten geen project....