Energieakkoord binnen een jaar onderuit

Energieakkoord binnen een jaar onderuit

Al binnen een jaar na het op 6 september 2013 afgesloten Energieakkoord blijken doelstellingen amper haalbaar. Dit stelt Dagblad Trouw.

Op basis van goed ingevoerde bronnen zal volgens Trouw de ‘Nationale Energie Verkenning’ die over een maand zal verschijnen, somber nieuws brengen. Deze verkenning komt van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN). De oorspronkelijke doelstelling van 16% duurzaam opgewekte energie (nu ruim 4%) in 2020 is tussentijds al bijgesteld naar 14%. Volgens de Verkenning is ook dat niet haalbaar; 12,5% wellicht, wordt nu gezegd. Daarnaast wordt op het gebied van energiebesparing in bestaande bouw weinig voortgang geboekt.

Wind en zon stagneert

Belangrijke pijler onder de duurzame opwekking wordt gevormd door windenergie; grootschalige windparken in zee en op land zouden een grote bijdrage gaan leveren. Maar de praktijk is weerbarstig. Vergunningen voor de bouw zijn er nog niet en over de locaties waar de parken aangelegd moeten worden bestaat nog discussie. Verder is het verzet tegen windparken groeiend en of de onlangs overeengekomen gedragscode ‘wind op land’ gaat helpen zal nog moeten blijken. Dit alles leidt tot een enorme vertraging. Dat is ook te zien aan de mate waarin gebruik gemaakt wordt van de SDE+ regeling. Dit is een exploitatiesubsidie voor projecten voor duurzame energie zoals zon- en windenergie. Het aantal aanvragen stagneert en de vraag is of de beschikbare 3,5 miljard dit jaar wel aangesproken zal worden. Vorig jaar was de pot al ‘op’-gevraagd in april van dat jaar, nu is nog maar voor 500 miljoen ingetekend, waaronder slechts 4 miljoen voor ruim 60 zonnestroom installaties.

Particuliere opwekking

Dat de SDE+ regeling niet goed lijkt te functioneren kan liggen aan de hoogte van de vergoeding; deze is structureel te laag om op winstgevende wijze in zonnestroom te kunnen investeren, behalve wellicht bij de laatste fasen van de regeling die nu ingaan. Maar ook voor de particulier is de investering in zonne-energie niet zonder haken en ogen, zeker sinds Minister Kamp liet doorschemeren de salderingsregeling te zullen heroverwegen in 2017. Voor een particulier ligt de terugverdientijd momenteel tussen de 7 en 10 jaren. Na 2017 kan die termijn oplopen en zal het voordeel van eigen zonnestroom beperkt blijken. Van de op papier mooie regelingen voor lokale opwekking met energiecoöperaties en de ‘postcoderoos’ wordt te weinig gebruik gemaakt, “door een te klein postcodegebied, btw-heffingen, hoge kosten voor de installatie van de energiemeter” zoals dit laatste door Trouw wordt gesteld.

Verbetering bestaande bouw

Volgens Trouw worden ook subsidies voor het treffen van energiebesparende maatregelen in bestaande bouw onvoldoende aangesproken. Net zoals de gelden die voor particulieren in de vorm van een lening beschikbaar zijn gesteld, de Energiebesparingslening. Corporaties willen of kunnen niet investeren en particulieren hebben de weg naar de lening nog niet gevonden. Maar een belangrijke doelgroep blijft buiten beschouwing: de gebouwen van “handel, diensten en overheid”. Dit is de gebouwde omgeving minus de particuliere woningvoorraad. Juist in gebouwen voor kantoren, zorg, onderwijs en overheid bestaat een enorm besparingspotentieel, waar weinig of niets van benut wordt. De besparingsdoelstelling uit het energieakkoord is eenvoudig te realiseren als alleen al deze gebouwen aangepakt worden, zoveel werd al betoogd (opinie; FD) bij het verschijnen van het energieakkoord, nu een jaar geleden.

Energiebesparing kantoren

Volgens de Wet Milieubeheer en het Activiteitenbesluit zijn bedrijven en instellingen verplicht energiebesparende maatregelen te treffen (bij een jaarverbruik van meer dan 50.000 kWh). Energiebesparing is een belangrijke pijler van het akkoord en richt zich vooral op bestaande gebouwen, zoals kantoren, scholen en de zorg. De handhaving blijft achter, omdat gemeenten niet over de middelen en mankracht beschikken voor uitvoering van de maatregelen. Dit terwijl juist het realiseren van energiebesparing binnen bestaande (kantoor-)gebouwen niet eens een grote opgave is. En hoewel de energiekosten per m2 de helft bedragen van de servicekosten, lijkt weinig animo te bestaan voor het treffen van energiebesparende maatregelen.

 

Zo opgeteld is het niet verbazingwekkend dat de plannen nu al zijn ingehaald door de weerbarstige praktijk. Aan het einde van de maand zal op deze site opnieuw een tussenstand gerapporteerd worden van de voortgang van de SDE+ regeling, al sinds april een goede graadmeter voor het achterblijven van resultaten.