Instant-fit HF LED tubes: energiewinst kan tegenvallen

Instant-fit HF LED tubes: energiewinst kan tegenvallen
EXPERTBIJDRAGE

Voor gebouweigenaren is LED-retrofit ogenschijnlijk gemakkelijk en goedkoop. De nieuwe HF EVSA-compatible LED tubes maken het nóg makkelijker. Maar let op, want de energiewinst kan tegenvallen.

Op dit moment zijn er zogenoemde HF EVSA compatible Led tubes in de markt. Het voordeel van deze tubes is dat ze nu ook geschikt zijn voor direct retrofit in HF (hoogfrequent) armaturen. Tot voor kort moest je wanneer je een HF armatuur van een energiezuinige Led tube wilde voorzien het aanwezige elektronische voorschakelapparaat (EVSA) verwijderen en de bedrading aanpassen.

Instant (retro) fit

Omdat dit een nogal omslachtige en tijdrovende methode is, heeft Philips de HF compatible retrofit Led tube ontwikkeld, ook wel de “instant fit” led-tube genoemd.
De leverancier belooft je dan dat je bij een HF armatuur (voorzien van een EVSA) zonder aanpassing van de bedrading de Led tube direct kunt aansluiten en zo op snelle en eenvoudige wijze de minder zuinige TLD lamp kunt vervangen voor de zuinige HF led tube.

Een 58W TLD lamp gebruikt in het HF armatuur ca. 55W systeemvermogen, terwijl de HF Led tube wordt gespecificeerd als ca. 25W. Dit betekent een besparing van ca. 55%. Maar let op, dit is zonder het verlies in het nog steeds in functie zijnde EVSA. Een kwalitatief goede EVSA neemt ca. 5W en dan is de besparing nog maar ca. 45%. Deze besparing geldt alleen voor EVSA’s die door de fabrikant in de bijsluiter genoemd worden. Voor EVSA’s die niet genoemd worden, wordt ook deze besparing mogelijk niet gehaald.

Met oude EVSA…

In de praktijk kan het voorkomen dat bij een relatief oude EVSA, bijvoorbeeld ouder dan tien jaar, de verliezen soms wel 10W kunnen zijn. De besparing is dan nog maar ca. 35%. Wanneer een niet in de bijsluiter genoemd EVSA wordt gebruikt, garandeert de fabrikant ook de levensduur van de Led tube niet meer (!). Verder zijn HF armaturen om extra energie te besparen vaak van een daglichtsensor voor zien. Wanneer dit het geval is, zal in de praktijk het werkelijke energieverbruik van het HF TLD systeem geen 55W maar ca. 40W zijn. De energiebesparing door toepassing van de HF tube is nu nog maar ca. 12% !

Bij toepassing van de HF Led tube moet de eventuele daglicht sensor worden uitgeschakeld. De HF Led tube mag volgens opgave van de fabrikant niet gedimd worden.

Veiligheid

De standaard EM led tubes werken volgens het Singele Side Power systeem (SSP). Door de aanwezige starter in het armatuur (voorzien van EM ballast en starter) te vervangen door de bijgevoegde starteroverbrugger kan er tijdens montage geen elektrische spanning op de aansluitpennen van de Led tube komen. Bij de HF led tube kan dit in principe wel; de HF tube wordt door het EVSA aan twee zijden van spanning voorzien. Bij de A-merk fabrikanten is dit probleem opgelost. Soms via een elektronische schakeling in het circuit van de HF Led tube en soms door het aanbrengen van een mechanische schakelaar aan beide uiteinden van de HF led tube.

Conclusie

Gebruik van HF led tubes is vaak toch minder simpel en bespaart soms ook veel minder energie dan op het eerste gezicht lijkt. Wanneer in bovengenoemd geval gekozen wordt voor herbedraden en toepassing van de std. EM Led tube, zou de minimale energiebesparing ca. 37% zijn geweest. Laat u dus goed adviseren.

Voor technisch gebouwbeheerders, licht- en energieadviseurs organiseert Energiemedia onder leiding van Ir. Dick van Riel de op techniek georiënteerde cursus over energiezuinige binnenverlichting. Ga naar EnergieOpleidingen voor meer informatie.

Voor facility managers en professionals betrokken bij het beheer van vastgoed en projecten voor verduurzamen van (bestaande) gebouwen, biedt Energiemedia de cursus Toepassen van ledverlichting in gebouwen. Onder leiding van Wouter Plomp (Lumeco) wordt de zin en onzin over het toepassen van ledverlichting in gebouwen uiteengezet en wordt gekeken naar de besparingsmogelijkheden van led op de energiekosten. Klik hier voor  uw deelname.