Wanprestatie WKO – volg de cursus!

Wanprestatie WKO – volg de cursus!

Systemen die gebruik maken van bodemenergie voor verwarmen en koelen van gebouwen, zoals de warmtepomp met warmte- koudeopslag, functioneren vaak nog steeds onder de maat. Met de cursus ‘Prestatiegerichte WKO-exploitatie’ komt daarin verandering.

De potentie van bodemenergie is groot. Systemen met een warmtepomp en WKO dragen bij aan een substantiële energiebesparing en het vermijden van CO2-uitstoot. Het Energieakkoord streeft naar een bijdrage van duurzame bodemenergie van maar liefst 21 petajoule. Toepassen van bodemenergie kan met bewezen technieken. Maar vaak gaat het toch mis. Gebrek aan comfort, te hoog elektraverbruik en klachten van gebruikers. Hoge exploitatiekosten en niet gehaalde beloften leiden tot juridische procedures.

Het Gebruikersplatform Bodemenergie werkt op meerdere fronten aan het verbeteren van de toepassing van bodemenergie en noemt een vijftal aanbevelingen. Voor Energievastgoed een reden om de cursus ‘Prestatiegerichte WKO-exploitatie‘ van Energieopleidingen aan te bieden.

WKO en bodemenergie

De inzet van bodemwarmte en warmtepompinstallaties vormt een grote bijdrage aan het energiezuinig maken van bestaande en nieuwe gebouwen. Met een warmtepomp en WKO zijn substantiële besparingen mogelijk op de energiekosten, waarmee de initiële investering terug te verdienen is. Maar de complexiteit van warmtepompinstallaties met warmte- koudeopslag in de bodem is groot. Dit kan in praktijk leiden tot teleurstelling, extra kosten en een tegenvallend binnenklimaat. Het Gebruikersplatform Bodemenergie heeft daarom een aantal aanbevelingen op een rij gezet.

1. De prestatie van het systeem

Veel systemen presteren onvoldoende. Dit uit zich in ontevreden gebruikers, een matig binnenklimaat (te warm, te koud) en hoge kosten. Beoordeel daarom het functioneren van uw eigen systeem op objectieve waarden. Uit onderzoek van Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied aan 33 installaties bleek:

  • dat slechts 5 systemen goed tot uitstekend presteerden.
  • Bij 25 installaties waren verbeteringen mogelijk.
  • Bij 28 installaties bestonden problemen met het inregelen en
  • bij 8 betrof het problemen met de bron.
  • Voor 12 installaties was de monitoring niet op orde.
  • Bij 3 installaties bleek dat onvoldoende rekening was gehouden met de warmte- en koudebehoefte van het gebouw.
  • Nog eens 3 installaties waren geheel buiten werking gesteld.

2. Monitoring is essentieel

Om de prestatie van een systeem te kunnen beoordelen zijn actuele meetgegevens benodigd. Denk aan de temperatuur van aanvoer en retour van de bron, output van de warmtepomp, draaitijd van de pomp, liefst in combinatie met de buitentemperatuur. Hoe meer meetpunten, hoe makkelijker de prestatie beoordeeld kan worden en hoe sneller het proces van inregelen (optimaliseren) zal verlopen. Monitoring leidt tot hogere kosten van de installatie, maar zijn in de gebruiksfase terug te verdienen in de vorm van systeemprestatie en kwaliteit van het binnenklimaat.

3. Onder- en bovengrondse installatie

Als de prestatie van een WKO-systeem tegenvalt, bijvoorbeeld omdat een gebouw maar moeizaam warm wordt of bij een weersomslag zich slecht aanpast, dan blijkt dat in veel gevallen de afstemming tussen de bron, de warmtepomp en het afgiftesysteem niet goed is gedaan. Veelal zijn meerdere partijen bij de installatie betrokken en dat vergroot het risico op een verkeerde systeemintegratie. Beter is het de eindverantwoordelijkheid in één hand te leggen, liefst de partij die ook het onderhoud en het (na) inregelen gaat verzorgen.

4. Reserveer voor beheerskosten

Het is nu eenmaal een eigenschap van systemen voor bodemenergie dat een optimale regeling pas bereikbaar is gedurende een langere gebruiksperiode. Het moment van oplevering is daarvoor te vroeg. Tijdens de eerste gebruiksfase moet (financieel) ruimte bestaan om het systeem stapsgewijs in te regelen en te optimaliseren, liefst aan de hand van uitgebreide monitoring van de prestaties.

5. Neem twee jaar voor functionele oplevering

Een complex systeem als een WKO met warmtepompen, klimaatinstallaties met een lagetemperatuur afgiftesysteem, mogelijk toegepaste drycoolers om overtollige warmte kwijt te raken, bij oplevering in één keer goed te laten presteren. Alleen al de bronnen hebben een aantal seizoenen nodig om de juiste temperatuur te bereiken. Inregelen van de installatie is dus geen eenmalige actie, maar een continu proces gedurende de eerste paar jaren.

De cursus ‘Prestatiegerichte WKO-exploitatie‘ is gericht op vastgoed- en facilitair managers die betrokken zijn bij gebouwbeheer, energiemanagement en energiebesparing. De cursus, onder leiding van specialist in prestatieovereenkomsten Albert Hulshoff, gaat in op de algemene werking van systemen, wet- en regelgeving, voorkomende problemen en vooral, de manier om problemen op te lossen. Bekijk hier het volledige overzicht. Voor de eerstkomende editie op 13 december a.s. in Zwolle zijn nog plaatsen beschikbaar.