Energie Lexicon

bron: wikipedia

Aardwarmte
Aardwarmte of geothermie is energie die kan ontstaan door het temperatuurverschil tussen de aardoppervlakte en diep in de aarde gelegen warmtereservoirs. Deze aardwarmte kan ingezet worden voor de winning van energie. Aardwarmte kan zowel direct gebruikt worden, bijvoorbeeld om te verwarmen en te koelen, maar ook voor de opwekking van elektrische stroom of in een warmtekrachtkoppeling.

Blauwe energie
Blauwe energie is de werktitel voor de energie die kan worden gewonnen door het verschil in zoutconcentratie tussen zeewater en zoetwater. Er bestaan twee manieren om dit te doen: door toepassing van reverse elektrodialysis (RED) of door pressure retarded osmosis (PRO) met ionen specifieke membranen. Het afvalproduct van beide processen is brak water.

Duurzame energie
Duurzame energie is energie waarover de mensheid in de praktijk voor onbeperkte tijd kan beschikken en waarbij, door het gebruik ervan, het leefmilieu en de mogelijkheden voor toekomstige generaties niet worden benadeeld. Een vorm van duurzame energie is bijvoorbeeld zonne-energie.

Energiebalans
De energiebalans is een factor die gebruikt wordt in de natuurkunde en de duurzame energiesector. Deze factor geeft de verhouding weer tussen energie die ergens ingestopt wordt en de energie die het oplevert. De energiebalans wordt vaak afgekort met ERoEI wat staat voor Energy Returned on Energy Invested. De ERoEI moet groter zijn dan 1, wil deze winstgevend zijn. Bij een ERoEI kleiner dan 1 moet er immers meer energie gestopt worden in de productie, dan dat deze oplevert.

Energiedichtheid
De energiedichtheid is de hoeveelheid potentiële energie per volume-eenheid, opgeslagen in een stof. Bij conventionele brandstoffen en accu’s gaat het daarbij om chemische energie, voor kernbrandstoffen spreekt men van kernenergie. In het geval de stof verbrand wordt, spreekt men ook wel van calorische waarde. Voor de geschiktheid van een stof als energiebron is niet alleen de energiedichtheid van belang, maar ook de energiebalans: hoeveel energie moet worden geïnvesteerd om een bepaalde hoeveelheid energie te verkrijgen?

Energie-investeringsaftrek
De Energie-investeringsaftrek (EIA) is in Nederland een fiscale aftrekregeling die investeringen van ondernemingen in energiebesparende en duurzame bedrijfmiddelen , o.a. windenergie op land, warmtekrachtkoppeling, biomassa en fotovoltaische zonne-energie te stimuleren. De uitvoering wordt gedaan door SenterNovem in samenwerking met de Belastingdienst.

Energiekamer
De Energiekamer is een onderdeel van de Nederlandse Mededingingsautoriteit. De Energiekamer voert de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet uit en houdt toezicht op de naleving van beide wetten. De Energiekamer werkt in opdracht van het ministerie van Economische Zaken. Voorheen heette de Energiekamer Directie Toezicht Energie (DTe).

Energieprestatiecoëfficiënt
De Energieprestatiecoëfficiënt is een index die de energetische efficiëntie van nieuwbouw aangeeft, en wordt bepaald door berekeningen vastgelegd in NEN normen 2916 (utiliteitsbouw) en NEN 5128 (woningbouw). In Nederland geldt voor woningbouw sinds 2006 een eis van 0.8. De EPC-berekening is opgenomen in het bouwbesluit, en sinds 1995 is het verplicht deze bij een bouwaanvraag in te dienen.

De energieprestatiecoëfficiënt van een woning drukt de energetische prestatie van een woning uit. De energieprestatie van een woning gaat alleen over het gebouwgebonden energiegebruik. Dat is de energie die nodig is voor het verwarmen of koelen van het binnenklimaat, het warm tapwater en de verlichting.

Energietransitie
Met energietransitie wordt bedoeld het overgangsproces van fossiele brandstoffen naar volledig duurzame energiebronnen zoals zonne- en windenergie. In deze ‘overgangsperiode’ wordt het aandeel conventionele energiebronnen, zoals kolencentrales steeds verder verkleind, om uiteindelijk tot een volledig duurzame energievoorziening te komen. Energietransitie omvat niet alleen het bouwen van windmolens en dergelijke, maar ook onderzoek naar duurzame technologie, zoals opvang en afvang van CO2 (CCS) en elektrisch vervoer.

Europese richtlijn energieprestatie van gebouwen
De Europese richtlijn energieprestatie gebouwen, afgekort als EPBD (Energy Performance of Buildings Directive) is de richtlijn 2002/91/EC (EPBD, 2003) van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 16 december 2002 betreffende de energieprestatie van gebouwen. Op 4 januari 2003 is de Europese richtlijn Energy Performance Building Directive (EPBD) gepubliceerd en in werking getreden. De Europese richtlijn energieprestatie van gebouwen (EPBD) heeft tot doel het stimuleren van een verbeterde energieprestatie voor gebouwen in de Europese Unie.

Groene stroom
Groene stroom is elektriciteit opgewekt uit duurzame energiebronnen. Het begrip wordt gebruikt om een onderscheid te maken met de gewone elektriciteit, die dan “grijze stroom” wordt genoemd. In het elektriciteitsnet is er fysisch gezien uiteraard geen verschil tussen beide.

Koude-warmte opslag
Koude- en Warmteopslag (KWO) is een methode om energie in de vorm van warmte of koude op te slaan in de bodem. De techniek wordt gebruikt om gebouwen te verwarmen en/of te koelen. Ook in de tuinbouw wordt steeds vaker gebruik gemaakt van deze techniek.

Micro-warmtekrachtkoppeling
Micro-warmtekrachtkoppeling (M-WKK) (ook wel HRe – Hoog Rendement elektriciteit – genoemd) is de term voor opwekking van elektriciteit door middel van warmtekrachtkoppeling (WKK) in huishoudens, meestal met een stirlingmotor of brandstofcel tot een capaciteit van 20 kilowatt. De WKK-installatie vervangt daarbij de CV-ketel en de boiler of geiser. Grotere toepassingen, voor gebruik in de utiliteitsbouw, worden mini-wkk genoemd.

Passieve zonne-energie
Passieve zonne-energie is het gebruik van de energie in zonlicht zonder dat daar speciale apparatuur voor nodig is. Door bij het ontwerp van een huis rekening te houden met het binnenvallende zonlicht, kan energie bespaard worden.

Stimuleringsregeling duurzame energieproductie
Stimuleringsregeling duurzame energieproductie (Nederland), (SDE) is een algemene maatregel van bestuur[1] en dient om de productie van schone en duurzame energie, o.a. wind op land (windenergie), warmtekrachtkoppeling, biomassa en fotovoltaische zonne-energie te stimuleren. De regeling is de opvolger van de Ministeriële regeling Milieukwaliteit Elektriciteitsproductie (MEP). In tegenstelling tot de MEP geeft de SDE ook een vergoeding bij levering van groen gas (opgewerkt biogas) aan het gasnet. De uitvoering wordt gedaan door SenterNovem.

Trias Energetica
Trias Energetica is een drie-stappen-plan bedoeld voor bedrijven, huishoudens, overheden, om stap voor stap klimaatneutraal te worden.
1. Terugdringen van onnodig energieverbruik, bijvoorbeeld energiebesparing in de vorm van goede warmte isolatie;
2. Voor de resterende behoefte zoveel mogelijk duurzame energie inzetten, bijvoorbeeld wind, zon, biomassa of aardwarmte;
3. Zuinig en efficiënt gebruik maken van fossiele bronnen, als duurzame energie niet volstaan. Bijvoorbeeld door optimaal gebruik te maken van de CO2-arme elektriciteit van een afvalverbrandingsinstallatie.

Warmte-krachtkoppeling
Warmte-krachtkoppeling is de gecombineerde opwekking van warmte en elektriciteit (kracht). Elektriciteitscentrales hebben een elektrisch rendement van ca 58,5%, de rest van de energie uit de gebruikte brandstoffen komt vrij als warmte. Deze warmte kan ook voor andere toepassingen gebruikt worden. Op deze manier kan veel brandstof worden bespaard.

Warmtepomp
Een warmtepomp is een apparaat dat warmte verplaatst door middel van arbeid. De meest voorkomende toepassing vinden we in koelkasten, waar de warmtepomp wordt gebruikt om de ruimte in de kast te koelen. In dit soort toepassingen wordt de warmtepomp koelmachine genoemd. De ruimte buiten de koelkast wordt hierbij opgewarmd, zodat warmtepompen ook kunnen worden ingezet voor ruimteverwarming. Bijvoorbeeld in supermarkten kan de warmte die uit de koelvitrines gepompt wordt, bijdragen aan de verwarming van de winkelruimte.