Uit recent onderzoek van het Nederlands Bureau Waardebepaling Onroerende Zaken (NBWO), dat werd uitgevoerd in opdracht van NL Energie en Klimaat, onderdeel van Agentschap NL, blijkt dat per 1 januari 2010 inmiddels 22% van alle woningen in Nederland een energielabel heeft. In november 2008, het jaar waarin het energielabel bij verkoop van een woning verplicht werd gesteld, had 7,1% van de totale woningvoorraad een energielabel. In februari 2009 was dit percentage 11,9%. In ruim een jaar is dus een verdubbeling gerealiseerd.

Hogere labels
Het aandeel van de lagere energielabels (E, F en G) in de totale voorraad van woningen blijkt verder af te nemen. In november 2008 bedroeg dit percentage 37%, in februari 2010 was dit nog 32%. De energielabels C en D worden het vaakst uitgegeven; 56% van de woningen heeft dit label. De energielabels A en B zijn samen goed voor 11% van het totaal. Vrijstaande koopwoningen hebben relatief de meeste A- en B-labels (18%), hoek- en tussenwoningen de minste (8%).

Appartementen
Uit het onderzoek blijkt verder dat relatief veel appartementen een energielabel hebben; van de woningen met een label is 31% een appartement. Vrijstaande en twee-onder-één-kap woningen hebben relatief weinig labels (respectievelijk 10% en 11%). Dit valt deels te verklaren uit het feit dat appartementen een hogere omloopsnelheid hebben dan andere woningtypen. Vrijstaande woningen verruilen minder vaak van eigenaar.

Spreiding
Opmerkelijk zijn ook de resultaten betreffende de regionale spreiding van de afgegeven energielabels. Vooral op gemeentelijk niveau zijn de verschillen groot. Zo heeft in de gemeente Wageningen 47% van de woningen een energielabel en bedraagt dit percentage in Renswoude slechts 0,4%. De verschillen tussen provincies zijn iets minder groot en lopen uiteen van circa 18% in de provincie Noord-Holland tot bijna 30% in Groningen. Nader onderzoek is nodig om deze verschillen te verklaren.

Lees meer over energielabels in ons dossier.

De Dutch Green Building Council (DGBC) heeft tijdens vastgoedbeurs PROVADA 2010 (RAIAmsterdam) het eerste BREEAM-NL Nieuwbouw certificaat met kwalificatie ‘Excellent’ (4 sterren) uitgereikt.

Het nieuwe kantoor voor de Nederlandse Hartstichting in Den Haag, een ontwikkeling van OVG, bereikte deze nog niet eerder vertoonde score.[table id=2 /]

Ontvanger Marlon Huysmans, Directeur Sustainability bij OVG, reageerde enthousiast: “We hebben onze klant het eerste Excellent-certificaat beloofd en dat nu ook waargemaakt. Hulde aan het betrokken team.”

Den Haag
Projectontwikkelaar OVG start binnenkort met de realisatie van een nieuw kantoor voor de Nederlandse Hartstichting in het Prins Willem Alexanderkwartier langs de A12 in Den Haag. Het gebouw van ruim 5800 vierkante meter hoort tot de eerste projecten in de hoogwaardige gebiedsontwikkeling op deze plek. Voor OVG en de gemeente Den Haag is dit het begin van een langjarige samenwerkingsovereenkomst. Het nieuwe kantoor kenmerkt zich door een transparant en bijzonder duurzaam ontwerp waarbij het welzijn van de gebruiker de belangrijkste drijfveer is.

Ontwerp
Het ontwerp is van Meyer en van Schooten architecten (Amsterdam). Met een grotendeels glazen gevel wordt een hoge mate van daglichttoetreding gerealiseerd. De entree is voorzien van een atrium dat het gebouw een zeer ruimtelijk en open karakter geeft. Het gebruikt warmte/koudeopslag en beschikt over waterbesparende maatregelen in de sanitaire voorzieningen. In constructie en bekleding is gebruikgemaakt van hout met FSC-keur. Voor dit ontwerp mag OVG dus nu noteren dat het gecertificeerd is volgens BREEAM-NL Nieuwbouw met kwalificatie ‘Excellent’(4 sterren).

Lees alles over BREEAM-NL en andere keurmerken in ons dossier.

Beeld: Dutch Green Building Council

De markt voor zonne-energie groeit sterk. De vraag naar installaties groeit en het aantal partijen die deze technologie aanbiedt neemt toe. De kwaliteit van de aangeboden producten en diensten moet dan ook goed gewaarborgd blijven. Het Masterplan zonne-energie – een initiatief van onder andere NL Energie en Klimaat – voorziet daarin.

Het Masterplan is opgesteld door een aantal marktpartijen en moet bijdragen aan een structurele verbetering van de kwaliteit van geïnstalleerde zonne-energiesystemen. “Het Masterplan is onlangs beschikbaar gekomen”, vertelt André Derksen van kennisinstituut ISSO, betrokken bij de ontwikkeling van het plan. “Het gaat in op het vastleggen van kennis, het inrichten van een opleidingstraject en het verzorgen van kwaliteitsborging.”

Kennis vastleggen en verspreiden
“Op dit moment zetten we de eerste stap uit het plan: kennis vastleggen”, vervolgt Derksen. “Bestaande publicaties van ISSO vormen de basis hiervoor. Deze maken wet- en regelgeving en normering op het gebied van zonne-energiesystemen toegankelijk, maar we moeten ze nog wel aanpassen en aanvullen. Zo is bijvoorbeeld het bouwkundige deel – hoe zet je een zonnepaneel vast op het dak – nog onvoldoende beschreven, met name voor onervaren installatiebedrijven. Inmiddels hebben we een projectplan gemaakt om te komen tot nieuwe ISSO-publicaties. Het plan bespreken we deze maand met NL Energie en Klimaat. Als de nieuwe publicaties beschikbaar zijn, kunnen we beginnen met de tweede stap uit het plan: het opleidingstraject aanpassen.”

Kwaliteitsborging
Het Masterplan gaat nadrukkelijk in op het belang van kwaliteitsborging. Derksen: “Hiervoor zullen we certificeringssysteem ontwikkelen. De markt vraagt daar om en het sluit aan bij de Europese regelgeving. We hebben hiervoor, samen met brancheorganisatie Holland Solar, een rapport opgesteld waarin we voorstellen de kwaliteitsborging stapsgewijs in te voeren. De start is laagdrempelig en daarna voeren we de eisen in een aantal – vooraf aangekondigde – fasen op. Iedereen heeft dan voldoende tijd en ruimte om zich goed te kwalificeren en aan de eisen te gaan voldoen.”

Bron: Agentschap NL

Het Drijvend Paviljoen in Rotterdam is genomineerd voor de Golden Green Awards 2010. Deze duurzaamheidsprijsvraag van Building Business zet uitblinkende ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid in bouw en vastgoed in de schijnwerpers en moedigt daardoor vernieuwingen aan.

In 2010 kijkt de jury, onder voorzitterschap van Elco Brinkman, naar energiereductie en duurzaam energiegebruik door ontwikkelaars/bouwers, corporaties en gemeenten. De winnaars worden op 1 juni 2010 bekend gemaakt in aanwezigheid van de top van de Nederlandse vastgoedbeslissers.

Het Drijvend Paviljoen is een pilot voor drijvend bouwen in Rotterdam en daarmee het eerste resultaat van Rotterdam Climate Proof om hoogwaterbestendig te bouwen in buitendijks gebied. Door de verwachte zeespiegelstijging en vergrote afvoer van de rivieren zal de kans op overstromingen van het buitendijks gebied in de toekomst toenemen.

Voor Rotterdam is de ontwikkeling van deze gebieden van groot belang. Het futuristische paviljoen verenigt de doelen om de uitstoot van het broeikasgas CO2 te halveren en om Rotterdam ook in de toekomst klimaatbestendig te houden. Het complex, bestaande uit drie drijvende halve bollen, krijgt een hoogte van 12 meter, een vloeroppervlak van vier tennisbanen en is in zijn geheel verplaatsbaar. Een combinatie van innovatieve technieken is toegepast om een energiezuinig en grotendeels zelfvoorzienend gebouw te realiseren, zoals koeling uit zonne-energie, phase change materials, lokale afvalwaterzuivering en materiaalbesparing door lichtgewicht bouwen.

Bekijk foto’s van de bouw van het paviljoen op de site van Rotterdam Climate Initiative.

In Tilburg zijn in 2009 meer duurzame huizen gebouwd dan in de jaren daarvoor. Van de nieuwbouwwoningen voldoet 74% aan de kwaliteitsnorm die de gemeente heeft vastgesteld. Ook maatschappelijke gebouwen worden beter. “Bij tal van nieuwbouwprojecten zetten we actief in op duurzaamheid, ook als de gemeente niet de opdrachtgever is. Alleen zo kunnen we onze ambities verwezenlijken”, aldus Berend de Vries, wethouder Milieu.

Tilburg heeft in 1996 een rekeninstrument ontwikkeld voor duurzaam bouwen: de GPR Gebouw. GPR staat voor gemeentelijke praktijk richtlijn. Het instrument wordt inmiddels in Nederland op ruime schaal toegepast.

De ontwikkelaar of architect krijgt de volledige vrijheid om het nieuwe project naar eigen inzicht in te vullen. Maar het resultaat moet wel voldoen aan kwaliteitseisen op het vlak van energie, milieu, gezondheid, gebruikskwaliteit en toekomstgerichtheid. Van de 453 woningen die in 2009 zijn gebouwd, hebben er 336 (dus 74%) een rapportcijfer van 7 of meer op die GPR. In de vier jaar daarvoor was dat gemiddeld 41%. Nieuwbouwwoningen worden dus duidelijk duurzamer.

In het Bouwbesluit is ook een maat vastgelegd voor de energiezuinigheid van gebouwen. Dat is de Energie Prestatie Coëfficiënt (EPC). Tilburg wil graag dat nieuwe gebouwen  minstens 10% beter scoren dan de wettelijke EPC. Dat past binnen het klimaatbeleid. In 2009 voldeed 56% van de nieuwbouwwoningen en 71% van de maatschappelijke gebouwen aan deze strengere norm.

De eerste BREEAM-NL Nieuwbouw certificaten uitgereikt aan het TransPort kantoorgebouw van Schiphol Real Estate en het logistiek platform in Tilburg van WDP. Daarmee behoren deze twee gebouwen tot de eerste gemeten duurzame gebouwen in Nederland.[table id=2 /]

De beoordelingsmethodiek BREEAM-NL Nieuwbouw werd vorig jaar september gelanceerd als het eerste – voor de Nederlandse markt geldende – duurzaamheidskeurmerk voor nieuwbouw dat internationaal meetelt. De certificaten zijn overhandigd door Jaap Gillis, bestuursvoorzitter van de DGBC.

Internationaal
De Dutch Green Building Council gebruikt het BREEAM-schema vanwege de grote rol die het internationaal speelt. Het is het belangrijkste en meest gebruikte duurzaamheidskeurmerk voor gebouwen ter wereld. Dat de Nederlandse markt deze ontwikkeling breed ondersteunt, blijkt alleen al uit het feit dat er zich sinds de oprichting van de DGBC (1 juni 2008) 255 participanten hebben aangesloten. “Het belang blijkt tevens uit de toenemende vraag vanuit de beleggerswereld naar gebouwen met een hoge mate van duurzaamheid”, aldus Jaap Gillis, bestuursvoorzitter van de DGBC. Hij mocht de certificaten uitreiken.

Schiphol Real Estate heeft duurzaam bouwen zeer hoog in het vaandel en is één van de founding partners van de DGBC. “Wij zijn zeer blij met hun intensieve inbreng. Het TransPort kantoorgebouw is één van eerste pilotprojecten die is aangedragen voor de ontwikkeling van BREEAM-NL”, aldus DGBC-directeur Stefan van Uffelen.

Certificeringtraject
BREEAM-NL is een beoordelingsmethode om de Duurzaamheid van gebouwen te bepalen. BREEAM staat voor Building Research Establishment Environmental Assessment Method en werd oorspronkelijk ontwikkeld en geïntroduceerd door het Building Research Establishment (BRE), een Engelse onderzoeksinstantie enigszins vergelijkbaar met het Nederlandse TNO. De toevoeging NL maakt duidelijk dat het hier om de Nederlandse versie gaat.
In het certificeringtraject met behulp van BREEAM wordt niet alleen gekeken naar het energieverbruik van een pand, maar ook naar landgebruik, ecologie, het bouwproces, watergebruik, afval, vervuiling, transport, materialen, gezondheid en comfort.

Kwalitatieve weging
Het systeem maakt gebruik van kwalitatieve weging. Als totaalscore krijgt een gebouw één van de volgende waarderingen: Pass, Good, Very Good, Excellent of Outstanding. Het TransPort-gebouw heeft de waardering ‘Very Good’ (drie sterren) ontvangen en de WDP site in Tilburg is als ‘Good’ (twee sterren) gekwalificeerd.
BREEAM-NL was al bruikbaar voor kantoren, scholen, winkels en industriële gebouwen met één gestandaardiseerde beoordelingsrichtlijn. Sinds 1 maart 2010 is de methode ook voor woningen en appartementen beschikbaar.

TransPort
TransPort is een ontwikkeling en belegging van Schiphol Real Estate, de vastgoeddochter van Schiphol Group. De vastgoedportefeuille van Schiphol Real Estate omvat zo’n 540.000 m2 kantoor- en bedrijfsgebouwen. Schiphol Real Estate is actief op en bij de luchthavens van Amsterdam Airport Schiphol, Rotterdam The Hague Airport, Flight Forum Eindhoven, Milaan Malpensa en Hong Kong.

WDP
Vastgoedbevak WDP bouwt, ontwikkelt en verhuurt semi-industrieel en logistiek vastgoed (opslagruimten). WDP heeft meer dan 1,2 miljoen m² panden in portefeuille verdeeld over ongeveer 80 sites op logistieke knooppunten voor opslag en distributie in België, Frankrijk, Nederland en Tsjechië. Verder beschikt WDP over een grondpotentieel van bijna 2 miljoen m² in Roemenië. Het nieuwe project van WDP te Tilburg is het eerste grote project van WDP in Nederland dat in 2010 wordt opgeleverd, naast het nieuwe pand voor de Ter Beke groep in Wijchen, waarvoor WDP eveneens een BREEAM-NL Nieuwbouw certificering beoogt.

Bron: persbericht

Het kantoorgebouw TransPort op Schiphol Oost is ontwikkeld om te voldoen aan de hoogste eisen van duurzaam bouwen. Huurders worden Transavia en Martinair.

Eigenaar Schiphol Real Estate heeft met het op 16 maart opgeleverde TransPort de beschikking over een duurzaam kantoorgebouw van 10.800 m2.[table id=2 /]

Momenteel loopt een certificeringsprocedure om te voldoen aan het nieuwe meetinstrument BREEAM-NL Nieuwbouw voor duurzaam bouwen van de Dutch Green Building Council. De verantwoordelijken bij de DGBC streven naar spoedige afronding en een uitreiking tijdens de vakbeurs Building Holland op 15 april 2010 in Amsterdam RAI.

TransPort mikt daarnaast op het internationaal gerenommeerde LEED (Leadership in Energy and Environmental Design ) Platinum-certificaat.

Beide certificeringen zijn nog niet eerder toegekend in relatie tot een in Nederland gerealiseerd kantoorgebouw.

De bouw is gestart op 17 maart 2009. Het duurzame concept en het architectonisch ontwerp zijn in samenwerking met Architectenbureau Paul de Ruiter uit Amsterdam tot stand gekomen. De bouw is gerealiseerd door Bouwbedrijf De Vries en Verburg uit Stolwijk.

Koude-warmteopslag
Wout de Jong houdt zich als hoofduitvoerder namens Bouwbedrijf De Vries en Verburg bezig met de groene aspecte: “Bij de bouw van dit kantoorgebouw hebben we gebruik gemaakt van energie-efficiënte technieken als ondergrondse koude-warmteopslag en betonkernactivering, waarmee het binnenklimaat optimaal wordt geregeld.”

“Daarnaast zorgen 1.100 m2 aan PV-cellen op het dak voor een constante aanlevering van duurzame energie en 30% dekking van de totale energiebehoefte van het gebouw. Op de bovenzijde van het laagbouwgedeelte biedt een gras-sedum vegetatiedak voor een natuurlijke, extra isolatielaag die opwarming tegen gaat. Verder zorgen voorzieningen als het ‘grijs’watersysteem voor een reductie van het watergebruik van 40%.”

Daglicht
Ook is bij het ontwerp van TransPort rekening gehouden met slim gebruik van zon- en daglicht. De Jong: “Aan de zuidgevel wordt de natuurlijke opwarming verminderd door het gebruik van lamellen. De noordgevel daarentegen is zeer transparant, met als doel om juist zoveel mogelijk daglicht binnen te laten. Door de plafonds van de kantoorruimten te verhogen (naar 3,07 meter, red.) kan het daglicht dieper in het gebouw komen. Dat werkt niet alleen prettiger voor de gebruikers van het gebouw, het bespaart ook elektriciteit.”

Bekijk ook de video van AmsterdamInc:

“Rekenen op basis van terugverdientijden bij duurzaam bouwen is ouderwets.” Dat zei Stefan van Uffelen (DGBC) op het congres Duurzaam Vastgoed. In plaats daarvan draait investeren in duurzaam bouwen om risicomanagement.

Bij risicomanagement gaat het bijvoorbeeld om de vraag wat het een projectontwikkelaar of eigenaar kost als hij het pand op termijn niet meer kan verhuren omdat het niet duurzaam gebouwd is.

Ook toekomstige wetgeving rondom CO2, mogelijk stijgende energiekosten en daardoor hogere exploitatielasten spelen een rol. Verder zouden ontwikkelaars een achterstand bij aanbestedingen kunnen oplopen als ze niet duurzaam bouwen. Ook de mogelijk lagere restwaarde moet meegewogen worden.

Van Uffelen is directeur van de Dutch Green Building Council en verantwoordelijk voor de uitrol van de BREEAM meetmethode voor duurzaam bouwen. Inmiddels hebben 221 marktpartijen zich achter deze methode geschaard.

De Dutch Green Building Council werkt aan een centrale database van duurzame gebouwen, zo vertelde Van Uffelen.[table id=2 /]

In de periferie van de luchthaven Schiphol moet het meest duurzame kantoor van Nederland komen. Het gaat om het nieuwe hoofdkantoor van Transavia.com en Martinair.

Ook op andere plekken verrijzen momenteel duurzame kantoren. De oude watertoren die thans in Bussum wordt verbouwd claimt ook deze titel, net als het nieuwe stadskantoor in Rotterdam.

Begrip
Duurzaamheid, dat zit hem in nogal wat dingen, zegt Noud Paes, die namens Architectenbureau Paul de Ruiter het TransPort-gebouw ontwierp. Men kijkt onder meer naar waterleidingen in de vloeren die warmte of kou aan de ruimte te onttrekken, en daken voorzien van zonnecelpanelen.

Certificaat
De Dutch Green Building Council (DGBC) heeft sinds kort een eigen, op de Nederlandse markt toegespitst certificaat onder de naam BREEAM-NL, waarvan verwacht wordt dat het de toekomstige standaard in Nederland gaat worden als het gaat om duurzaam bouwen. Niet alleen energieverbruik van een pand bepaalt de duurzaamheid, maar welke materialen zijn gebruikt, hoe die zijn ingekocht, hoe het gebouw gebruikt wordt en wat de invloed is op de gesteldheid van de werknemers in een pand.

Bron: Duurzaamgebouwd.nl

De Dutch Green Building Council lanceert het BREEAM-NL Nieuwbouw keurmerk, dat de mate van duurzaamheid voor nieuwbouw aangeeft. Het keurmerk telt internationaal mee.

“Gebouwen met het keurmerk staan vanaf nu garant voor een hogere return on investment dan niet-duurzame gebouwen,” aldus DGBC-bestuursvoorzitter Jaap Gillis. “Het BREEAM-NL Nieuwbouwkeurmerk wordt een kenmerk van nieuwe gebouwen die de Nederlandse nationale regelgeving op het gebied van duurzaamheid overstijgt. Publieke en private partijen die meer doen dan wettelijk is voorgeschreven, kunnen zich met BREEAM-NL Nieuwbouw onderscheiden van partijen die slechts de algemeen aanvaarde regelgeving als basis gebruiken.”[table id=2 /]

BREEAM-NL is een beoordelingsmethode om de duurzaamheid van gebouwen te bepalen. BREEAM staat voor Building Research Establishment Environmental Assessment Method en werd oorspronkelijk ontwikkeld en geïntroduceerd door het Building Research Establishment (BRE), een Engelse onderzoeksinstantie.

BREEAM stelt een standaard voor een duurzaam gebouw en geeft vervolgens aan welk prestatieniveau het onderzochte gebouw heeft. De bedoeling is gebouwen te analyseren en verbeteren. BREEAM-NL is specifiek bedoeld voor certificatie van nieuwbouw en grote renovatieprojecten.

Het systeem maakt gebruik van kwalitatieve weging. BREEAM-NL is vooralsnog bruikbaar voor kantoren, scholen, winkels en industriële gebouwen met 1 gestandaardiseerde beoordelingsrichtlijn. Woningen en andere specifieke gebouwen zoals ziekenhuizen, gevangenissen en dergelijke volgen later.

De Dutch Green Building Council gebruikt het BREEAM-schema vanwege de grote rol die het internationaal speelt. Het is het belangrijkste en meest gebruikte duurzaamheidskeurmerk voor gebouwen ter wereld.

BREEAM-NL Nieuwbouw zal zich continu verbeteren. Gillis: “De BREEAM-eisen moet sowieso blijven aansluiten op het Bouwbesluit, dat steeds strengere eisen bevat. Het is immers de bedoeling dat BREEAM-NL gebouwen beloont die de duurzaamheidseisen van de overheid overstijgen.”