Column: Steunbetuiging aan Maria

Column: Steunbetuiging aan Maria

Massaal viel Den Haag afgelopen week over Maria van der Hoeven heen, die in de Volkskrant pleit voor het op termijn afschaffen van subsidies voor duurzame energie. Maar aan de kern van haar betoog gaat iedereen voorbij. Wat ze volgens mij vooral wil zeggen, is dat we duurzame energie meer vanuit een economisch perspectief moeten benaderen. En dat ben ik roerend met haar eens. Ik leg u uit waarom op basis van een typische kans: private netwerken.

Eenrichtingsnetwerk
Het bestaande Nederlandse elektriciteitsnetwerk is ontwikkeld op basis van het inmiddels achterhaalde idee van grootschalige levering vanuit grote centrales – en dus stuurbare energieproductie. Met een toenemend gebruik van wind en zon als energiebronnen, wordt dit aanbod echter minder voorspelbaar en dus minder stuurbaar. Hoge aansluitkosten voor het aanbieden van deze duurzame energiebronnen zijn het gevolg. Kosten die nog verder worden opgedreven doordat we voor de energiedistributie een op oude leest ontworpen eenrichtingsnetwerk kennen, met het nodige energieverlies van dien. Duurzame elektriciteitsproductie en levering is met dit netwerk bedrijfseconomisch niet haalbaar.

Private netwerken
Als we de levering van duurzame energie vanuit economisch perspectief benaderen, kiezen we voor private netwerken, die speciaal worden ontworpen om duurzaam opgewekte elektriciteit op lokaal niveau te distribueren. Een privaat netwerk kan de onvoorspelbare lokale vraag en aanbod wél op elkaar laten aansluiten. Enerzijds met techniek (regelen), anderzijds door de gebruiker te stimuleren zijn energiegebruik aan te passen aan het beschikbare energieaanbod. Deze gedragsverandering is een stuk makkelijker te bewerkstelligen als de gebruiker zelf betrokken is bij de energieopwekking, bijvoorbeeld doordat hij (mede-)eigenaar is van de energiebron.

Tegenwerking
Ondanks dat deze manier van energieproductie en -distributie economisch zeer rendabel is, zien we hem in Nederland nog te weinig. Een van de redenen daarvoor is dat je, als je je niet wilt aansluiten op het centrale net, op enorm veel tegenwerking stuit. Het aanvragen en verkrijgen van ontheffing is zo tijdrovend, dat de moed je in de schoenen zinkt. Er zijn specialisten die een fulltime baan hebben aan het aanvragen van zulke ontheffingen.

Daarnaast maakt onbekend onbemind en ja, dan komen we in een vicieuze cirkel. Als de regelgeving vrijwel onoverkomelijke obstakels creëert, wordt het private netwerk niet meegenomen als serieus alternatief bij gebiedsontwikkeling, nieuwbouw of renovatie.

Vraag
Daarom vraag ik Maria van der Hoeven bij dezen om de daad bij het woord te voegen, de economische insteek te laten overheersen en het beleidsinitiatief te nemen om de weg vrij te maken voor onafhankelijke energieproductie en –distributie, die bedrijfseconomisch zeer interessant is én de lokale economie stimuleert.

Marc van Langen is mede-oprichter van Local, een onafhankelijk bedrijf voor de (her)ontwikkeling van duurzaam vastgoed