Energieakkoord: besparing blijft ver achter bij doelstelling

Energieakkoord: besparing blijft ver achter bij doelstelling

De doelstellingen voor energiebesparing zoals vastgelegd in het Energieakkoord worden niet gehaald. Dit staat volgens het FD in de Nationale Energie Verkenning (NEV) die morgen zal verschijnen. Deze verkenning komt van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN).

De belangrijkste pijler van het vorige jaar gesloten Energieakkoord is het realiseren van energiebesparing van 1,5% jaar op jaar. In 2020 zal een reductie van 100 PJ bereikt moeten worden. Dit overigens op een nationaal verbruik van zo’n 3200 PJ. Het FD publiceerde afgelopen zaterdag op basis van een samenvatting van de Energieverkenning de conclusie dat in een ongunstig geval de besparing zal blijven steken op 19 PJ. Zelfs als vastgestelde en voorgenomen maatregelen worden gerealiseerd, wordt de besparing mogelijk hooguit 61 PJ. De inkt van het Energieakkoord is nu 13 maanden droog.

Veel gespin, te weinig wol

Een maand geleden werd op deze site al aangekondigd dat het op 6 september 2013 afgesloten Energieakkoord niet houdbaar zou blijken. Het akkoord werd vorig jaar door meer dan 40 partijen ondertekend, waaronder kabinet, vakbonden, werkgevers en milieuorganisaties. Een “markant moment voor ons land”, zo werd gezegd door Wiebe Draijer, voorzitter van de Sociaal-Economische Raad (SER), in de Volkskrant. “We worden minder afhankelijk van de import uit het buitenland. En we verdienen investeringen terug (…). Nederland gaat hiervan profiteren. Het is onze bijdrage aan de oplossing van het klimaatprobleem.” Twee weken geleden nog maakte premier Rutte op de klimaattop in New York goede sier met het akkoord “van Shell tot Greenpeace” en verzekerde de doelstellingen van 2020 te zullen realiseren – “en wellicht te overstijgen”. Sceptici verweten eind 2013 de makers van het akkoord een gebrek aan ambitie, maar het lijkt nu erger dan dat: de resultaten van rondgepolderde maatregelen blijven achter, op ieder front.

Doelstellingen op papier haalbaar

De inhoud van het Energieakkoord is op zich beschouwd doorwrocht en het benoemen van energiebesparing als belangrijkste pijler naast duurzame opwekking, is een pragmatische benadering die recht doet aan de Trias Energetica. Bovendien is zij haalbaar. De gebouwde omgeving (huishoudens en utiliteitsbouw) neemt ruwweg één derde van het nationale energieverbruik voor rekening. Het realiseren van een besparing van 10% in de komende 6 jaren is geen angstwekkend hoog gegrepen doelstelling. Woningen worden momenteel gerenoveerd tot energieneutraal “in tien dagen” en zowel voor bestaande als nieuwe utiliteitsgebouwen is er een toename van BREEAM erkenningen. Kantoorgebouwen in Nederland verbruiken ongeveer 16% van het nationale energieverbruik, ruim 500 PJ (RVO). In bestaande kantoorgebouwen is een energiebesparing van 20-30% goed haalbaar. Daarnaast valt een groot deel van de gebouwen onder de verplichtingen van het Activiteitenbesluit.  Zo beschouwd zijn de doelstellingen uit het akkoord best te realiseren. “Over de doelen zijn de ondertekenaars van het Energieakkoord het eens,” zegt Joris Wijnhoven van Greenpeace in het FD, afgelopen zaterdag. “Als daar geen ontwikkeling in zit, moeten we nieuwe maatregelen afspreken.”

Ook duurzame energie blijft ver achter

Het aandeel hernieuwbare energie zou 16% gaan bedragen in 2020. De NEV komt nu met een raming rond 10,6% bij vastgesteld beleid. Het belangrijkste instrument voor stimulering van duurzame energie projecten, de SDE+, lijkt niet goed te werken. Voor zowel wind als zon blijven de aanvragen ver achter bij de doelstellingen. D66-Tweede Kamerlid Stientje van Veldhoven zegt dat de PvdA en VVD “alle nieuwe ambitieuze plannen om energie te besparen of te verduurzamen keer op keer tegengehouden.” Nu blijkt dat de doelen in het energieakkoord niet worden gehaald wil zij van minister Kamp weten wat hij gaat doen om de schade in te halen. Maar of nieuwe en extra maatregelen soelaas gaan bieden is maar zeer de vraag. Eerder zou hetgeen is vastgelegd in het akkoord met veel meer daadkracht uitgevoerd kunnen worden, met een beloofde economische groei tot gevolg die de hoge kosten van het energieakkoord (zoals tegenstanders graag beweren) zal compenseren. Niet de doelstellingen zijn ambitieus, maar de uitvoerbaarheid van maatregelen, zo mag de uitkomst van Nationale Energieverkenning gelezen worden.