Energieverbruik van ledverlichting

ledverlichting

Ledverlichting verbruikt over het algemeen veel minder energie dan andere soorten verlichting. Een van de redenen hiervoor is dat een led (light emitting diode) het licht in één richting uitstraalt. Al het geproduceerde licht wordt dus aangewend voor het doel: verlichten van een oppervlak. Daarnaast werken leds zeer efficiënt: stroom door halfgeleidend materiaal wordt vooral in licht omgezet en veel minder in warmte. Wel heeft een ledlamp een trafo nodig, of ‘driver’. Deze, net zoals het elektronisch voorschakelapparaat van de tl-buis, produceert wél de nodige warmte.

Voor een ledlamp met de gewenste lichtopbrengst worden meerdere leds naast elkaar gemonteerd. Daarom hebben ledpanels ter grootte van de klassieke TL-plafondarmatuur zo’n grote lichtopbrengst: bijna het hele oppervlak is gevuld met led’s.

Warmte van ledverlichting afvoeren

Wel is het belangrijk om de warmte die de led zelf produceert, goed af te voeren. Bij een ledlamp zie je vaak koelribben. Hoe hoger de omgevingstemperatuur en hoe slechter de warmte afgevoerd wordt, des te korter de levensduur van de leds. Daarom bestaat er een groot verschil in levensduur tussen ledverlichting waar de driver onderdeel is van de lamp en ledverlichting waarbij de driver buiten het armatuur gemonteerd wordt. Retrofit ledtubes, waarmee tl-buizen een-op-een te vervangen zijn, hebben een kortere levensduur dan ledpanels waarbij de driver buiten het armatuur gemonteerd wordt. Echter, een retrofit tube is veel goedkoper dan het ledpaneel, maar de lichtopbrenst is dan ook weer lager (lees meer hierover onder ledverlichting vergelijken en lumen per watt).

Het lagere energieverbruik lijkt het belangrijkste voordeel van ledverlichting. Maar in praktijk is dat geheel afhankelijk van de toepassing. Ledverlichting in een toiletruimte van een kantoorgebouw kent véél minder branduren dan de verlichting in een parkeergarage. Een ander belangrijk voordeel is de levensduur van led, vanwege het effect op de onderhoudskosten. Vervangen van kapotte lampen is relatief duur en als de onderhoudscyclus met járen verlengd wordt, scheelt dat in de kosten.

Rendement van ledverlichting

Investeren in ledverlichting is niet goedkoop en het is dus de toepassing die het rendement van de investering zal bepalen. Ledverlichting verbruikt afhankelijk van de lichtopbrengst 50-80% minder energie dan conventionele verlichting. Bij intensief gebruik is het rendement groter dan bij beperkte inzet van de ledverlichting. Zo kan de investering in de overstap op ledverlichting voor een parkeergarage, inclusief nieuwe armaturen, binnen één of twee jaar terugverdiend worden. Als het gaat om vervanging van moderne, hoogfrequente TL5-buizen in een klaslokaal of de gang in een kantoorpand, is er mogelijk helemaal geen terugverdientijd; led is in die situatie (nog) duurder.

Het uitrekenen van de energiebesparing is niet moeilijk, als de werkelijke branduren bekend zijn. Het aantal armaturen x branduren per jaar x opgenomen vermogen per armatuur, geeft het energieverbruik per jaar. Dat kan dan vergeleken worden met het verbruik van alternatieven.

Rekentarief voor energiebesparing

Bij het vervangen van verlichting kan ook naar de schakeling gekeken worden. In plaats van een complete etage te schakelen, kan een schakeling per ruimte toegepast worden met bijvoorbeeld aanwezigheidsdetectie. Ook kan led eenvoudig gedimd worden. Beide mogelijkheden verminderen het aantal branduren en het totale energieverbruik.

Om vervolgens het kosteneffect hiervan te berekenen, is inzicht in de energiefacturen benodigd. Het netto stroomtarief, inclusief energiebelasting en ODE en inclusief het variabele deel van de transportkosten (geld alleen voor grootzakelijk verbruik) levert het rekentarief voor de energiebesparing. Let op dat alleen het belastingtarief uit de hoogst van toepassing zijnde schijf wordt genomen.

Een hulpmiddel voor het vergelijken van het elektriciteitsverbruik is door te rekenen met kWh per vierkante meter. Bij het vervangen van conventionele verlichting door led, kan gekozen worden voor een ander lichtplan, afhankelijk van de gewenste lichtopbrengst. Door het elektriciteitsverbruik terug te rekenen naar vierkante meter, is een goed vergelijk mogelijk.

Lees verder over ledverlichting

 

Cursus Toepassen van ledverlichting in gebouwen